Widgetized Section

Go to Admin » Appearance » Widgets » and move Gabfire Widget: Social into that MastheadOverlay zone

بانک‌دار معظم در سرزمین عجایب


۱۳۹۲/۱۰/۱۶ - ۲:۵۸

اشتراک گذاری در بالاترین
اشتراک گذاری در خوشمزه
اشتراک گذاری در فیس بوک
اشتراک گذاری در فرندفید
اشتراک گذاری در توییتر
ایمیل کردن این مطلب


سعید قاسمی‌نژاد – امانوئل اتولنگی

Ottolenghi-GhassemiNejad

آیت­الله سید علی خامنه­ای، رهبر معظم انقلاب، در همه­چیز معظم است: سرمایه‌گذاری معظم، استراتژیستی اعظم و داروسازی عظمی. او بانکداری معظم  نیز هست. این‌که چرا آیت­الله خامنه­ای به بانکداری می‌پردازد مشخص نیست، شاید می‌خواهد بانکداری اسلامی را به بانکداران آموزش دهد. ارزش بانک­های تحت کنترل او در بازار بورس، مطابق با اطلاعات به روز شده در هشتم دی ۱۳۹۲،  حدود سه میلیارد و پانصد میلیون دلار یا ده هزار و چهار صد میلیارد تومان است. این جدای از بانک­های زیر نظر آیت­الله در خارج از بورس و بانک­های بورسی و غیربورسی زیر نظر سپاه پاسداران است. جالب اینکه یکی از بانک‌های زیر نظر او از شرکت­های زیرمجموعه بنیاد مستضعفان است. بنیاد مستضعفان که جانبازان پردردسر را مدت مدیدی است از سر خود باز کرده است و تنها مشغول به امور مستضعفین است، صاحب ۸۲% سهام  بانک سینا است.

 محمد مخبر که در راس هیأت مدیره بانک سینا  نشسته است. رییس “ستاد اجرایی فرمان امام” و از صاحب‌نفوذترین چهره‌های اقتصادی امپراطوری مالی آیت‌الله خامنه‌ای است. او در راس هیأت مدیره این بانک حضور دارد  تا نشان دهد ستاد و بنیاد هر دو مهره‌هایی از مهره‌های رهبری هستند و این دو نهاد به ظاهر جدا از هم دست در جیب یکدیگر دارند. ارزش بازار بانک سینا دوهزار و صد و چهل وسه میلیارد تومان و با احتساب دلار ۳۰۰۰ تومانی به رقمی حدود ۷۱۴  میلیون دلار می­رسد.

و اما بانک پارسیان؛ دیگر بانک حاضر در بورس و در اختیار آیت‌الله خامنه‌ای است. سید خراسانی سهام‌دار اصلی خزانه پارسیان است. بانکی با ارزش بازار پنج هزار و هفتصد و چهل و هشت میلیارد تومان که با در نظر گرفتن دلار ۳۰۰۰ تومانی، حدود یک میلیارد و نهصد و پنجاه میلیون دلار می‌ارزد.

نگاهی به  لیست سهام‌داران بانک پارسیان نشان می‌دهد که شرکت‌های وابسته به بنیادهای تحت کنترل رهبر جمهوری اسلامی  حدود ۴۰% سهام این  بانک را تحت کنترل خود دارند. شرکت‌های سرمایه‌گذاری تدبیر، مهرآفرینان دوران، توسعه اقتصاد آینده، تک‌آوران شرق، کشاورزی مدبرکشت توس، ایده‌گستر دوراندیش، موسسه رفاه و تامین آتیه امید و شرکت ایران و شرق، شرکت‌های تابعه امپراطوری اقتصادی آیت‌الله خامنه‌ای و سپاه پاسداران هستند. دیگر سهام‌دار عمده  بانک پارسیان، ایران‌خودرو و شرکت‌های تابعه هستند. هیأت مدیره بانک نیز میان این دو گروه سهام‌داران تقسیم شده است.

امپراطوری مالی آیت‌الله خامنه‌ای عمدتا  از طریق شرکت‌های تابعه «ستاد اجرایی فرمان امام» و گروه تدبیر در بانک پارسیان حضور دارد. گروه تدبیر خود زیرمجموعه «ستاد اجرایی فرمان امام» است. به عنوان مثال موسسه رفاه و تامین آتیه امید، موضوع فعالیت خود را تامین آتیه و کمک به امور رفاهی اعضای «ستاد اجرایی فرمان امام» قرار داده است. توسعه اقتصاد آینده‌سازان پیشاپیش به عنوان بخشی از این امپراطوری، به عنوان شرکتی که زیر نظر ستاد اجرایی و مدیران مورد اعتماد آن علی بقایی، جواد شکرخواه و عارف نوروزی در سال ۱۳۸۹ به عنوان شرکت خصوصی ثبت شده اما بخشی از امپراطوری «ستاد اجرایی فرمان امام» است و در لیست تحریم‌ها قرار دارد. این شرکت نیز چون دیگر شرکت‌های وابسته به ستاد اجرایی از موسسه «مفید راهبر» به عنوان حساب‌رس مالی خود استفاده می‌کند.  علی بقایی و جواد شکرخواه عمده عمر حرفه‌ای خود را در شرکت‌های وابسته به امپراطوری مالی آیت‌الله خامنه ای گذرانده‌اند. شرکت کشاورزی مدبر کشت توس زیرمجموعه ستاد اجرایی است که در هیأت مدیره آن نمایندگانی از سرمایه‌گذاری تدبیر و شرکت ایران و شرق فعالیت می‌کنند. شرکت ایران و شرق خود از شرکت‌های زیرمجموعه سرمایه‌گذاری تدبیر است. تک‌آوران شرق، در سال ۱۳۸۳ به عنوان یکی از شرکت‌های زیرمجموعه گروه بهمن تاسیس شد. گروه بهمن یکی از اولین شرکت‌هایی بوده که بنیاد تعاون سپاه مالکیت آن را از آنِ خود کرد و هم‌چنان آن را در اختیار دارد.

مدیرعامل بانک پارسیان، علی سلیمانی شایسته، چهره‌ای تکنوکرات و نماینده  شرکت توسعه اقتصاد آینده‌سازان در هیأت مدیره است. از شش عضو هیأت مدیره پارسیان، سه نفر مستقیما نمایندگان شرکت‌های تابعه این امپراطوری هستند. این سه نفر عبارتند از علی سلیمانی شایسته به نمایندگی از توسعه اقتصاد آینده‌سازان به عنوان عضو هیأت مدیره و مدیرعامل، غلام‌رضا سلیمانی امیری به نمایندگی از موسسه تامین رفاه و آتیه امید به عنوان نایب‌رییس هیأت مدیره، و سیدحسام شمس عالم به عنوان نماینده سرمایه‌گذاری تدبیر. جالب آنکه عارف نوروزی هم که نماینده شرکت سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی کشوری در هیأت مدیره است، تقریبا تمام عمر حرفه‌ای خود را در دو جا گذرانده است: شرکت‌های وابسته به رهبری و شرکت‌های وابسته به ایران‌خودرو. عارف نوروزی به تازگی از مقام خود در مدیریت املاک  ستاد اجرایی برکنار شد و به عنوان  مدیر عامل بنیاد برکت برگزیده شد. اولی مهم‌ترین بازیگر عرصه املاک و مستغلات ایران است و دومی از مهم‌ترین بازیگران بازار داروی ایران.

دیگر بانک تحت کنترل آیت‌الله خامنه ای در بورس تهران بانک کارآفرین است. برای آیت‌الله خامنه ای به عنوان یک “کارآفرین معظم”، کنار ماندن از عرصه کارآفرینی یقینا دشوار بوده است. بانک کارآفرین با سرمایه دوهزار و پانصد میلیارد تومانی یا به عبارتی ۸۳۳ میلیون دلاری در اختیار آیت‌الله خامنه‌ای است چرا که او با فاصله‌ای فراوان، بزرگ‌ترین بلوک سهام‌دار را در این بانک در اختیار دارد.  شرکت‌های تابعه امپراطوری مالی آیت‌الله خامنه‌ای که در کارآفرین سهام‌دار هستند عبارتند از سرمایه‌گذاری تدبیر، سرمایه‌گستر دوراندیش، توسعه اقتصاد فردا، نگین گنجینه ایرانیان، مهرآفرینان دوران و توسعه اقتصاد آینده‌سازان. هیأت مدیره بانک کارآفرین در حال ترمیم است چرا که دولت جدید مدیرعامل و رییس هیأت مدیره این بانک را به ریاست بانک مرکزی و بانک صنعت‌ومعدن گماشته است.

 اگر چه پرسش اول این یادداشت هم‌چنان سر جایش است که آیت‌الله خامنه ای این همه بانک را می‌خواهد چه کار؟! اما  پرسش دیگری است که  می‌توان به آن  پاسخی قطعی داد: آیا حضور این بانک‌های زیر نظر رهبری، یا بانک‌های تحت کنترل سپاه پاسداران به سود سیستم مالی کشور و در نهایت اقتصاد ایران است؟ پاسخ قطعی به این پرسش یک نه بزرگ است. حضور بانک‌هایی که به عالی‌ترین مقام سیاسی-مذهبی کشور وابسته‌اند یا نظامیان با دست‌بند و زندان، گردانندگانش هستند کمکی به سیستم مالی پیشاپیش ورشکسته ایران نمی‌کند؛ تنها آن را در باتلاق ورشکستگی و ناکارآمدی بیشتر فرو می‌برد.

  • * امانوئل اتولنگی محقق ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی ها و سعید قاسمی نژاد دانشجوی دکترای فایننس در سیتی یونیورسیتی نیویورک است.
  • نویسندگان اخیرا در همین زمینه مطلبی با عنوان The Bank of Ayatollah در “نشنال پست” کانادا منتشر کرده‌اند.
  • ** این مطلب نخستین بار در رادیو فردا منتشر شده است.

نظر شما - لطفا از گذاشتن نظر به صورت فینگلیش خودداری کنید