Widgetized Section

Go to Admin » Appearance » Widgets » and move Gabfire Widget: Social into that MastheadOverlay zone

ابهامات پیرامون همکاری تهران و پیونگ‌یانگ


۱۳۹۴/۱/۲۰ - ۹:۳۳

اشتراک گذاری در بالاترین
اشتراک گذاری در خوشمزه
اشتراک گذاری در فیس بوک
اشتراک گذاری در فرندفید
اشتراک گذاری در توییتر
ایمیل کردن این مطلب


علی آلفونه (پژوهشگر ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها)

ترجمه: رضا عرب

Ali-Alfoneh

با نزدیک شدن به پایان مهلت مذاکرات هسته‌ای میان ایران و گروه ۵+۱ ابهامات در مورد ماهیت رابطهٔ تهران و پیونگ‌یانگ دوباره اهمیت یافته است. سوالات بسیاری پیرامون این ارتباط وجود دارد، اما خاطرات رییس‌ اسبق جمهوری اسلامی، علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی که در حال حاضر رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام است سوالات جدیِ جدیدی را پیش کشیده است.

این خاطراتِ چندجلدی در طی ده سال گذشته به زبان فارسی منتشر شده‌اند. در تمام این نوشته‌ها رفسسنجانی بسیار بی‌پرده به خرید سلاح‌های متعارف و موشک‌های بالستیک از پیونگ‌یانگ اشاره کرده است. برای مثال او آشکارا می‌نویسد که چگونه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دسامبر ۱۹۸۶، هشت موشک “اسکاد ب” و در مارچ ۱۹۸۷ پنج تای دیگر را از کره شمالی دریافت کرده است.

اما از ابتدای ۱۹۸۹ خاطرات او در مورد کره‌شمالی بسیار گنگ و مبهم می‌شود. تغییری که ممکن است بیان‌گر یک شبکه هسته‌ای در حال ظهور بین تهران و پیونگ‌یانگ باشد.

در ۲۹ فوریه ۱۹۸۹ رفسنجانی با توضیح این‌که نیازهای ایران بعد از اتمام جنگ با عراق تغییر کرده است از «کیم کوانگ چین» معاون وزیر دفاع کره‌شمالی درخواست می‌کند تا تعداد موشک‌های بالستیک سفارش داده شده توسط ایران را به نصف کاهش دهد. در عوض رفسنجانی پیشنهادی نامشخص از نوعی «تبادل تکنولوژی» را پیش می‌کشد.

در نوشته‌های مربوط به ۱۳ ژوئن ۱۹۹۱ رفسنجانی از گفتگوی خود با حسن فیروزآبادی رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح در مورد «موضوعات خاص و حساس» در ارتباط با کره‌شمالی می‌نویسد. در چهارم آگوست ۱۹۹۱ رفسنجانی از ابراز تمایل خود به واردات یک «کالای ویژه» در ازاء محموله‌های نفت ایران به کره شمالی در گفتگو با معاون نخست‌وزیر آن کشور خبر می‌دهد.

در نهم نوامبر ۱۹۹۱ رفسنجانی با دکتر مجید عباس‌پور مشاور فنی خود دیدار می‌کند. طی این گفتگو عباس‌پور به «پیشرفت در زمینه صنایع شیمیایی، بیولوژیک، رادیولوژیک و هسته‌ای» اشاره می‌کند و در مورد سفر آینده خود به کره شمالی از رییسش مشورت می‌گیرد. رفسنجانی این قسمت از نوشته‌هایش را با این عبارت به پایان می‌برد که او اصرار داشت نوعی «دانش فنی» (نامشخص) از طرف کره‌شمالی [برای ایران] فراهم شود.

رفسنجانی در خاطرات هشتم فوریه ۱۹۹۲ این‌گونه می‌نویسد: «کره شمالی نفت می‌خواهد اما کالای قابل عرضه دیگری جز آن “کالای ویژه” ندارد. ما نیز مایل به حل مشکل آنان هستیم.» سپس رفسنجانی به «ترکان» وزیر دفاع دستور تشکیل یک جلسه فوری را می‌دهد که در ‌‌نهایت کارگروهی به وجود می‌آید. این کارگروه در نهایت به رفسنجانی توصیه می‌کند که «خطرات خرید کالای مورد نظر» را بپذیرد. رفسنجانی نوشته‌اش را این‌گونه به پایان می‌برد: «من به صورت کلی با رهبر گفتگو کردم و تصمیم گرفته شد که بر اساس مطالعهٔ کارگروه عمل شود.»

در خاطرات نهم مارچ ۱۹۹۲، رفسنجانی به ردگیری محموله کره شمالی به مقصد سوریه توسط نیروی دریایی آمریکا اشاره می‌کند و با خوشحالی زیرکانه‌ای می‌نویسد که در‌‌ همان زمان دو کشتی از محموله‌های کره‌شمالی به مقصد ایران از نظر‌ها پنهان ماند. وقتی این دو کشتی در بندرعباس و چابهار تخلیه شدند رفسنجانی با شعف اظهار می‌دارد که «آمریکایی‌ها خیلی شرم‌زده بودند».

با این‌که رفسنجانی هیچ‌گاه مستقیماً به خرید هسته‌ای از کره‌شمالی اشاره نکرده است، خاطرات او سوالات جدیِ بسیاری مطرح می‌کند. پاسخ به این سوالات به دولت آمریکا کمک خواهد کرد تا شانس یک توافق هسته‌ای پایدار با جمهوری اسلامی را بهتر ارزیابی کند.

نظر شما - لطفا از گذاشتن نظر به صورت فینگلیش خودداری کنید